In het dagelijks leven bestaan er drie soorten diabetes. Type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes. Tegenwoordig schijnt ook prediabetes erg hip te zijn, maar dat ontaardt met een beetje pech in type 2 en krijgt van mij dus geen eigen categorie. Als geroutineerd type 1 diabeet voel ik me altijd een beetje ongemakkelijk als ik films of tv-series zie waarin mensen met diabetes voorkomen. Op de een of andere manier gaan ze altijd dood of komen ze in de problemen door hun ziekte. Zelf ga ik natuurlijk ook dood, daar is geen twijfel over mogelijk, hoewel het hoe en wanneer hopelijk nog lang onduidelijk blijven. In problemen raken doe ik ook wel, maar daar heb ik mijn diabetes niet voor nodig. Ik wil dan tegen zo’n scriptschrijver schreeuwen: “Maar zo gaat het helemaal niet! Zo is het niet! Wat weet jij er nou helemaal van, een beetje oordelen en stereotyperen!” Ik ga op onderzoek uit, en wat blijkt: ook in films en tv-series zijn er, ruwweg, drie types diabeten.

Type 1: de eigenwijze diabeet
Komt voor in Chocolat (2000) en Mine vaganti (2010). In beide films sterft een rebelse, eigenwijze (groot)moeder met een vilein gevoel voor humor al dan niet gepland want schoon genoeg van het suikervrije leven, na het eten van een overdaad aan zoet voedsel. En iedereen weet: mensen met diabetes mogen geen suiker. Eet de eigenwijze diabeet wel suiker, dan gaat-ie dood. Zo simpel is dat, in de film. In Soul Food (1997) is het mama Joe die met haar, je raadt het nooit, soul food de familie bij elkaar houdt maar lak heeft aan een eigen dieet, met dramatische gevolgen. De eigenwijze diabeet komt ook vaak voor in ziekenhuisseries. Detectives lijken een verhoogd risico op type 1 te hebben: Wallander en inspector Morse zijn ook eigenwijze diabeten die niet naar hun dokter luisteren. (Morse gaat in zijn boek zelfs dood aan diabetes. In de film is het een hartaanval, maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten.) Zie je wel? Eigenwijs.

Type 2: de diabeet in moeilijkheden
Opgesloten, ontvoerd of verdwaald, maar altijd in een noodsituatie en je zal net zien: geen insuline en/of suiker bij de hand. Balen. Komt voor in onder meer Panic Room (2002), waarin een moeder en haar diabetische dochter een ‘veilige’ afgesloten kamer in vluchten als ze door misdadigers belaagd worden in hun nieuwe huis. Ook te zien in diverse misdaadseries: ontvoeringsslachtoffer dreigt pijp uit te gaan voor losgeld betaald is. Onhandig. Zie bijvoorbeeld Derailed (2005)
In Lassie: peace is our profession (1970) is het zelfs een hond met diabetes die in de problemen raakt. Filmdiabeten in problemen worden vaak gered (suikerhond Sparky als enige door held Lassie), behalve in Steel Magnolias (1989), want daarin gaat de diabetische, pasgetrouwde moeder Shelby (ook in die volgorde) helaas wel dood na een niertransplantatie. Tja. Pragmatische, ondramatische en zelfredzame mensen met diabetes zijn natuurlijk ook waardeloos voor een goed verhaal. In The godfather: part three zorgt diabeet Michael Corleone vooral voor moeilijkheden. Uitzondering.

Type 3 is een duo: de dader en het slachtoffer van de insuline-overdosis
Verdient eigenlijk net als prediabetes geen eigen categorie, want noch de insulinemoordenaar nog het slachtoffer hoeft diabetes te hebben. In Reversal of Fortune (1990) heeft het slachtoffer van een insulineoverdosis wel diabetes. In het geval van Poirot’s The Case of the Missing Will (1993) is het de jaloerse huishoudster/ex-verpleegster die de fatale dosis toedient aan de rijke werkgever. Insulinemoorden komen ook voor in Baantjers De Cock en de moord op ome Arie (2000), maar de Arie in kwestie is crimineel en dan verdien je in films een rottig einde, nietwaar, en in Memento (ook al 2000, de millenniumwisseling heeft een goed diabetesfilmjaar opgeleverd!) gaat Leonard, die, na een overval waarbij zijn vrouw is omgekomen, last heeft van geheugenverlies, op zoek naar de moordenaar van zijn vrouw. Hij blijkt haar later zelf een fatale dosis insuline te hebben gegeven. Als mensen met diabetes geen dader of slachtoffer zijn, zijn ze toch verdacht vaak sidekick (Warlock, 1989), politieagent (No good deed, 2002) of militair (Meeting daddy, 2000). Waarom is me niet geheel duidelijk. Stop or I’ll measure your blood glucose! I warn you! I am armed…with a…a lancet, and I am not afraid to use it! Ehmm.

De complicaties van kijken naar filmdiabetes zijn: een gevoel van ergernis en ongemak, met kans op onbedwingbare snoepzucht. Gelukkig is er voor filmdiabetes al een oplossing: een ferme druk op de uitknop.

Eerder verschenen op Mydiabetesdigital.com